Weeknummers

Weekkalenders zijn vooral handig wanneer je bezig bent met het plannen van gelegenheden zoals een verjaardag of een vakantie. Het is vooral ook handig voor het plannen van cadeautjes kopen. Maar wat is eigenlijk een weeknummer en hoe komen we eraan? We leggen je hierna haarfijn hoe het allemaal in elkaar zit. Op deze pagina vind je verder alle weeknummers van het kalenderjaar 2017 (2018, 2019, 2020) en nog wat tips over wat je allemaal kunt doen (en bestellen) op weekbasis.

Het gemak van weeknummers

Het zal je niet verbazen dat een weeknummer een opvolgend en kenmerkend nummer is voor een week en voor iedere week in een kalenderjaar. Deze weeknummers komen tot stand volgens de zogenoemde ISO 8601 standaard. Dit is een Internationale Standaard waarin bepaald is hoe we met zijn allen termen aanduiden en interpreteren, zoals in dit geval datum en tijd, kalender en dus ook weekkalender. Officieel is de benaming voor deze ISO 8601 norm een hele mond vol en omdat het zo mooi klinkt, nemen we hem hier natuurlijk: “data elements and interchange formats – information interchange – representation of dates and times”. Zo dan!

Volgorde

Zo´n standaard neemt gewoonlijk, en zo is het dan ook bij deze norm, in volgorde van afnemende belangrijkheid de te noteren data op. Dat zien we terug in de manier waarop wij onze dag/datum aanduiding neerzetten. Volgens de norm wordt de datumaanduiding boven brieven of dergelijke dan: jjjj-mm-dd (eerst jaartal, dan maand, dan dag en eventueel daarna nog tijd). In Nederland doen we dat nog wel regelmatig net andersom, met de dag voorop. Internationaal en zakelijk is er wel zichtbaar dat de ISO norm steeds meer ingezet wordt. Misschien dat dit vooral komt omdat deze manier van jaaraanduiding voor onze computers zo handig is. De programmering van computers werkt namelijk liefst met chronologische volgorden. Overigens kennen we een eigen Nederlandse norm, de NEN 2772 die door het Nederlands Normalisatie Instituut wordt gemaakt. Ook in deze NEN 2772 lezen we een normering over de nummering van weken. Na deze weeknummer tabellen, leggen we verder uit hoe deze normering in zin werk gaat.

NEN 2772 en de weeknummering

In deze Nederlandse norm staat onder meer dat onze week op maandag start. Dus niet bijvoorbeeld op zondag. Doordat maandag onze eerste weekdag is, volgt automatisch dat de zondag de laatste weekdag is, de zevende dag dus. Dat is zo vanwege het gebruik dat de maandag als eerste werkdag van de week wordt gezien. Dat het toevallig ook aan Bijbelse ideeën over zondag-rustdag laat denken, lijkt onopzettelijk. In de norm is ook dwingend beschreven hoe we de eerste week van het jaar bepalen. Daardoor is het mogelijk om voor alle kalenderjaren te berekenen, wanneer week 1 van dat jaar begint. En alle opvolgende weken laten zich dan logisch herleiden. De norm zegt dat, als eerste week van het jaar, wordt genomen die week waarin er minstens vier dagen van dat jaar vallen. In de praktijk betekent dit dat de eerste donderdag van een gegeven jaar, altijd in week 1 valt. Maar ook dat het dus heel goed zo kan zijn dat 1, 2 of 3 januari nog in het voorgaande kalenderjaar valt. Best raar, als je erover nadenkt. Nog een gevolg van hantering van deze norm: 4 januari valt altijd in week 1! Van daaruit kun je gemakkelijk “verder tellen”. Er zijn nog enkele zogenoemde vuistregels te vinden. Zoals dat de laatste donderdag van een jaar steeds in week 52 of 53 valt. Of we daar nu zoveel mee opschieten? Leuker is de stelregel dat 1 februari altijd in week 5 valt! Weinig verrassend is ook dat 28 december altijd in de laatste week van het jaar valt. Al deze stelregels vind je zowel in de ISO 8601 als in NEN 2772.

Andere landen, andere gebruiken

Dat wij in Nederland en in vele andere landen, zeker binnen de Europese Unie, deze ISO of NEN norm gebruiken, wil niet zeggen dat dit over de hele wereld zo is. Misschien wat lastig, maar in bijvoorbeeld Japan en de Verenigde Staten begint de week op zondag. Dan loopt de hele telling ineens anders. In deze landen is er bovendien voor gekozen. om week 1 van een kalenderjaar die week te laten zijn waarin 1 januari valt. Daar is zeker iets voor te zeggen, maar dat er zulke verschillen zijn, maakt het er niet gemakkelijker op om misverstanden te voorkomen. Dus communiceer jij met “The USA” of met Japan, hou hier wel even rekening mee!

Overige links